MIJN GEDACHT. Klimaatspijbelaars.

In 2003 werd ik wakker met het radionieuws: de VS waren Irak binnengevallen. Op school vroeg ik elke leraar om daar uitleg over te geven. Zelfs de leraar geschiedenis kon op dat moment niet van het jaarplan afwijken. Ook wij hebben toen – op héél bescheiden schaal – een zitstaking gehouden op de speelplaats. We kregen er vooral veel oogrollen voor.

De klimaatspijbelaars van vandaag hebben duidelijk beter nagedacht over hun actie. Via de sociale media deed ik een mini-onderzoekje over hoe scholen hiermee omgaan. Hieronder mijn bescheiden bijdrage.

1. Sta het spijbelen niet toe

Wat de jongeren doen, is moedwillig de regels overtreden. Het is hun vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid. Dat feit op zich is een deel van het protest. Anuna De Wever zegt zelf dat dat de enige manier is om gehoord te worden (VRT NWS), dus pas er als school voor op dat je dit onderwerp niet van de jongeren kaapt. Jeroen Lauwers schreef er een boeiende column over (De Standaard).

“De taak van scholen is om jongeren te leren een autonoom wereldbeeld en waardenkader op te bouwen, en zelfstandig keuzes te maken en prioriteiten te leggen om de wereld beter te maken. Precies daarom, om de autonomie en het kritische denken, moeten scholen jongeren verbieden om te gaan betogen. Zo leren ze dat principiële acties van burgerlijke ongehoorzaamheid ook gepaard gaan met gevolgen en verantwoordelijkheid.”

Actie ondernemen en kritisch denken zijn een straffe blijk van burgerschap, dat verdient een serieus compliment. Toch moeten spijbelaars zelfstandig hun gemiste lessen inhalen en de strafmaatregelen krijgen die bij spijbelen horen. Leerlingen van een school in Leuven vroegen zelf om een sanctie, om profiteurs te ontmoedigen. Maar straf ook correct. Wees consequent met hoe je spijbelaars anders zou straffen.

Een bus aanleggen om met het hele leerlingen- en lerarenteam te betogen, lijkt mij geen goed plan. Geef les over klimaatsveranderingen en betoog op de klimaatmarsen op zaterdagen. Laat het spijbelen aan de jongeren over.

2. Ga in gesprek

Ik hoorde dat sommige leerlingen er van af kwamen door met een selfie te bewijzen dat ze op de klimaatmars aanwezig waren. Ik vind dat een gemiste kans. Ga echt in gesprek met de jongeren, sta hen toe te beargumenteren

  1. waarom ze het huidige klimaatbeleid ontoereikend vinden
  2. waarom ze spijbelen een goede actie vinden.

Stel kritische vragen. Op welke manier besparen ze zelf in het dagelijkse leven? Zoek samen naar oplossingen. Wat kan de school doen om beter naar hun noden te luisteren? Op die manier vermijd je de vraag van o.a. Rik Torfs: je mag voor het klimaat spijbelen, maar wie bepaalt voor welke onderwerpen je nog mag spijbelen? Mag je tegen migratie betogen tijdens schooluren? Mag je je stem laten horen tegen abortus?

Je mag nooit spijbelen. Maar als jongeren het dan toch doen, geef hen dan de kans het uit te leggen.

3. Wees creatief met straffen

Straffen heeft altijd als doel dat de gestrafte er iets uit leert. Deze creatieve straffen leken me wel gepast:

  • de leerlingen maken een presentatie over het klimaat voor hun klasgenoten
  • de leerlingen bedenken een plan van aanpak over hoe de school klimaatneutraal kan worden
  • de leerlingen schrijven een uitgebreid verslag of column voor een schoolkrant of website
  • de leerlingen bekijken een documentaire na de schooluren
  • de leerlingen schrijven een motivatiebrief, die ze op voorhand naar de directie sturen.

En enkele aandachtspunten:

  • betrek je lerarenteam, zodat je op één lijn te staat over hoe het spijbelen aangepakt wordt
  • laat je straf afhangen van de jongere die voor je zit: tonen ze echt engagement (vb. door in de namiddag terug op de schoolbanken te zitten), zijn dit jongeren die ook buiten de betogingen bezig zijn met het klimaat, kunnen ze genuanceerde argumenten geven, …?

Iets op aan te vullen?

Ik hoor het graag!

Smakelijk leren!

One thought on “MIJN GEDACHT. Klimaatspijbelaars.

  1. Interessant artikel! Ik vroeg me nog af, als je zegt dat leerlingen consequent gestraft moeten worden zoals andere spijbelaars, is er dan na meerdere keren spijbelen niet meestal sprake van schorsing? Als dat het beleid van je school is, zou je het dan ook zo ver laten komen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *